Akkuyu Projesi

12 Mayıs 2010 tarihinde “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında Türkiye Cumhuriyeti’nde Akkuyu Sahası’nda Bir Nükleer Güç Santralinin (NGS) Tesisine ve İşletimine Dair İşbirliğine İlişkin Anlaşma” imzalanmıştır.

Anlaşmaya istinaden Mersin Akkuyu Sahası’nda 4800 MW toplam kurulu güce sahip VVER 1200 tipi 4 reaktör kurulacaktır.

13 Aralık 2010 tarihinde Akkuyu NGS Elektrik Üretim A.Ş. adı ile Proje Şirketi kurulmuş ve faaliyetlerine başlamıştır. Proje Şirketi % 100 Rus sermayeli Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına tabii bir anonim şirketidir.

Akkuyu Nükleer Santral Projesi’nin yaklaşık maliyeti (yatırım tutarı) 20 milyar ABD doları olup, ülkemizde tek kalemde yapılan en büyük yatırımdır. Akkuyu nükleer santrali işletmeye geçtikten sonra yılda yaklaşık 35 milyar kWh elektrik üretecektir.

Akkuyu nükleer santralinin yapımında makine-ekipman, elektrik, mühendislik, tasarım, montaj, test ve kontrol hizmetleri tedariki konularında Türk sanayisi için yaklaşık 8 milyar ABD dolarını aşkın iş imkanı doğacaktır.

Akkuyu nükleer santral inşaatı süresince yılda 10.000 personel istihdam sağlanması planlanmakta olup santralin işletilmesi süresince yaklaşık 3.500 personel, işletme personeli olarak istihdam edilecektir.

Nükleer santrallerin teknolojisi gibi işletmeciliği de önemlidir. Bizim gibi nükleere yeni başlayan ülkelerde nükleer santrallerin bu konuda tecrübeli ülkeler tarafından işletilmesi önemlidir. Akkuyu nükleer santralinin işletmesi, dünyada ilk nükleer santrali kuran ve kendi ülkesinde 36 nükleer santrali bulunan Rusya tarafından kurulmuş Proje Şirketine aittir.

Akkuyu Projesinde Son Durum

Mersin İli Akkuyu Bölgesinde nükleer santral kurulmasına yönelik, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasında yapılan anlaşma çerçevesinde projeye ilişkin arazi tahsis işlemleri tamamlanmıştır.

Akkuyu sahasına ilişkin Yer Raporunun Güncellenmesi TAEK tarafından uygun bulunmuş, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Akkuyu projesine ilişkin ÇED olumlu kararı vermiştir.

Proje Şirketi, EPDK’dan 3 yıl süreli lisans almıştır.

Akkuyu Nükleer A.Ş. tarafından 3 Mart 2017 tarihinde inşaat lisansı başvurusu yapılmıştır. Akkuyu Nükleer Güç Santralı 1. ünitesinin temel kazısı çalışmalarının başlamasına Temmuz 2017’de izin verilmiş olup inşaat lisansı sürecinde ara izin kapsamında olan sınırlı çalışma izni değerlendirme aşamaları tamamlanmış ve 20 Ekim 2017 tarihinde Sınırlı Çalışma İzni verilmiştir. Sınırlı çalışma iznini alan Proje Şirketi, reaktör ve çevre güvenliğiyle ilgili bina ve tesisler için temel yapımına, bunların dışındaki sistemlerin ve bileşenlerin ise yapımına başlayabilecektir.

TAEK’ten inşaat lisansının alınmasıyla da inşaat çalışmaları bütün yönleriyle (nükleer güvenlikle ilişkili yapılar dahil) başlayacaktır. Santralin ilk ünitesinin 2023 yılına kadar elektrik üretimine başlaması hedeflenmektedir.

Akkuyu Nükleer Güç Santralı, her biri 1.200 MW olan 4 üniteden oluşan toplam 4.800 MW güce sahip olacaktır. Santralin gerek inşaatı gerek işletimi sırasında mümkün olduğunca yeterli insan gücünün planlanması, çalıştırılması ve insan kaynakları potansiyelimizin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda 2010 yılından beri Rusya’ya nükleer mühendislik eğitimi almak üzere 2 ayrı üniversiteye gönderilen toplam 237 öğrencimiz nükleer mühendislik eğitimi almaktadır.

 VVER1200 (AES-2006) Teknik Özellikleri

Teknik Parametreler:

Kurulu Gücü 1200 MW
İşletme ömrü 60 yıl
Termal Verimlilik %36
Kapasite faktörü %90
Yakıt Zenginleştirme oranı % 4,85
Maks. Yanma (burn-up) 64 MW*Gün/kgU
Ortalama yanma (burn up) 46,7 MW*Gün/kgU
Yakıt çevrimi 12 ay – 18 ay (optimum)-24 ay (düşük verimlilik)
Primer Kontrolde Ünitedeki güç değişimi ± %5
Primer Kontrolde Güç değişim Hızı %1 Nnom/s
Sekonder Kontrolde Güç değişimi ± %10
Yakıt Demetleri Altıgen olarak tasarlanmıştır.(Batı dizaynlarında karedir)
Bir yakıt demetinde ki Yakıt kütlesi 530 kg
Bir reaktörün içindeki yakıt demeti sayısı 163
Reaktör kalbine su giriş/çıkış sıcaklıkları 298/329 oC

Rus tipi basınçlı su reaktörleri geleneksel olarak VVER olarak adlandırılmaktadır.

VVER-1200 (AES-2006), Rusya Federasyonu tarafından geliştirilen VVER tipi reaktörlerin en son modelidir. Bu tasarım, halen dünyada 18 adedi işletmede bulunan VVER-1000’den özellikle de Finlandiya için geliştirilen ve daha sonra Çin (Tianwan 1 ve Tianwan 2) ve Hindistan (Kudankulam)’da inşa edilen VVER 1000 (AES-91) tasarımından geliştirilmiştir. VVER tipi reaktörlerin diğer basınçlı su reaktörlerinden en önemli farkları yatay buhar üreteçleri ve altıgen yakıt demeti biçiminde yerleştirilmiş yakıt tasarımlarıdır.

Derinlemesine güvenlik konsepti uygulanmıştır.

Derinlemesine güvenlik sistemini oluşturan bariyerler;

  • Yakıt peletinin kendisi
  • Yakıt peletlerinin içine konulduğu yakıt çubuğu
  • Reaktörün ilk döngüsündeki basınçlı sistem (Reaktör koru ve döngü)
  • Çift katmanlı reaktör koruma kabı (double containment)

Güvenlikte şu prensipler belirlenmiştir;

  • Güvenlikte çoklu yedeklemeye gidilmiştir. (4 ayrı yedekleme kullanılmıştır)
  • Pasif güvenlik tedbirleri alınmıştır. Örneğin Kontrol çubukları yer çekimi etkisiyle düşmekte ve reaktörü kapatmaktadır.
  • Fiziksel olarak tesis içi geçişler ayrılmıştır. (sabotajlara karşı önlem)
  • Aynı ekipman ölçümlerinin farklı yerlerden alınmasıyla sistemin doğrulaması yapılmaktadır.
  • Kullanılmış yakıt havuzları çift koruma kabının içindedir.
  • Reaktörün koruma kabı (containment) şu koşullar düşünülerek tasarlanmıştır;
    • Şiddetli fırtına, Tornado (30m/s hızında).
    • Kar ve Buz yükü (4,1 kPa)
    • Yolcu Uçağı düşmesi
    • Deprem ( 9 şiddetinde depreme dayanıklı)
    • Patlamalar (şok dalgalarına karşı dayanıklı)

Bir kaza durumunda, reaktörün tasarım sınırlarına ulaşmaması için şu önlemler alınmıştır;

  • Reaktör kalbi üzerindeki soğutucu suyun hacmi arttırılmıştır (hidroakümülatörler)
  • İlk döngüdeki soğutucu miktarı yakıta göre arttırılmıştır
  • Basınçlandırıcıların hacimleri arttırılmıştır
  • Doğal soğutucu çevrimi yapılmaktadır.
  • İkinci döngüdeki yatay buhar üreteçlerinde yeterli miktarda su envanteri bulunmaktadır

VVER 1200 reaktörlerinde “Mixed Oxide” yakıt kullanımı olabilmektedir. Yakıt ve soğutucu sıcaklığı ile reaktör gücü arasında negatif reaktivite vardır. Bu durum reaktörün kendi kendini sınırlamasını sağlamaktadır.

Adsız

VVER tipi bir reaktörün basitleştirilmiş şeması

Adsız 1

VVER-1200 (AES 2006) tasarımı bir nükleer güç santralinin reaktörünün bulunduğu bina

2

VVER-1200 (AES 2006) tasarımı bir nükleer güç santralının genel görünüşü

Paylaş
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on VK